Dữ liệu

Tổng số: 1007 (1. Hiện vật)

 STTẢnhDân tộcTên hiện vậtKích thướcChất liệuNiên đạiĐịa điểmThông tinGhi chúDạng dữ liệuThời gian tạoThời gian sửa
27MườngSáo Ôi (Kháo Ôi, ống Ôi)Dài: 75,7Tre nứaThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Là một trong những nhạc cụ mang bản sắc độc đáo của người Mường.
- Sáo Ôi là một loại sáo dọc có 4 lỗ, 2 lỗ có khoảng cách thưa, 2 lỗ cách nhau dày hơn được tạo nên từ một ống nứa tép.
- Để làm một cây sáo Ôi, phải công phu, tỉ mỉ ngay từ lúc chọn cây nứa như ý. Cần lựa chọn một cây nứa sành, mọc ở đằng Đông và ngọn của nó cũng hướng thẳng về phía Đông, không được cụt ở phần ngọn. Thân cây có đường kính 1,5 cm, hơi ngả màu vàng óng, chiều dài của ống từ đốt này tới đốt kia từ 68-70 cm như thế âm thanh khi thổi sáo sẽ hay nhất.
- Có rất nhiều giai thoại quanh nguồn gốc của cây sáo ôi, nhưng được lưu truyền và biết đến nhất là chuyện về lòng hiếu thảo của người con út đối với cha và nghĩa tình của vua Dần dành cho 2 người vợ. Chuyện xưa kể rằng: Có một gia đình sinh được 6 anh em trai, người em út bị câm. Khi bố mất các anh đều khóc lóc và than vãn nức nở, còn người em không thể khóc và nói nên lời được. Để giãi bày sự đau khổ của mình, người em út đã lấy cây nứa khoét thành 4 lỗ và thổi, tiếng sáo kêu thật thảm thương, tha thiết, xót xa.
- Dù xuất xứ của sáo ôi là để bày tỏ lòng xót thương trước vong hồn người cha, nhưng người Mường lại không sử dụng sáo ôi trong đám ma, mà chủ yếu thổi trong các dịp lễ tết, đám cưới, hội hè.
Nhạc cụ 14/06/2019 16:09 
26MườngCò ke (đàn nhị)Dài: 91,8 - Ngang: 12,8Gỗ, xơ dứa, treThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Là một trong những nhạc cụ độc đáo mang đậm bản sắc dân tộc Mường.
- Cần đàn được làm bằng gỗ. phía đầu trên cần đàn có đục hai lỗ để cắm trục vặn dây, đầu còn lại được cắm xuyên qua bầu cộng hưởng. Bầu cộng hưởng là 1 đoạn ống bương rỗng cả hai đầu, một đầu được bịt bằng một mảnh mo bương hoặc da ếch. Cò ke mắc hai dây bằng xơ dứa dại hay tơ tằm se lại, vuốt nhựa khoai lang. Một sợi dây tơ néo 2 dây vào sát cần đàn gọi là "cữ đàn" có tác dụng điều chỉnh độ cao thấp của âm thanh. Khi đưa cữ đàn xuống làm ngắn quãng dây phát âm, đàn có âm thanh cao, đẩy cữ đàn lên làm dài quãng phát âm, đàn có âm thanh trầm.
- Cung kéo là một cành tre nhỏ được uốn cong và mắc túm xơ dứa hay những sợi giang tước nhỏ, luồn vào giữa hai dây đàn. Khi diễn tấu người sử dụng dùng tay phải kéo, đẩy cọ sát dây kéo vào 2 dây đàn để phát âm thanh.
Nhạc cụ 14/06/2019 16:02 
25MườngXanh đồng 4 quaiCao: 29,2 - Đường kính miệng: 60,2ĐồngThế kỷ 16-18Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Miệng loe vát, đáy lồi. Là nồi nấu ăn loại vừa, lớn của người Mường.
- Được sử dụng để nấu ăn trong các dịp lễ, cúng lớn
Đời sống, sinh hoạt 14/06/2019 15:51 
24MườngĐồ vật của thầy Mo Mường~~Thế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Mo Mường là loại hình văn hóa dân gian nổi bật, độc đáo có giá trị nhân văn sâu sắc, là món ăn tinh thần trong cuộc sống của người Mường. Trong lịch sử hàng ngàn năm, Mo Mường đã góp phần hình thành dưỡng nuôi cốt cách, tâm hồn các thế hệ. Từ quá khứ đến hiện tại, các thế hệ dân Mường đã lưu giữ, truyền miệng và phát huy một cách bền vững những giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống, sức lan tỏa sâu rộng của di sản văn hóa vô cùng quý giá này.
- Người Mường vốn có tục thờ cúng tổ tiên và theo tín ngưỡng đa thần giáo, họ rất quý trọng thầy mo vì cho rằng thầy mo chính là sứ giả giữa thế giới thần linh và nhân gian.
- Những vật dụng của thầy Mo:
1. Chiêng nhỏ, trống đồng nhỏ
2. Kiếm thầy mo
3. Hồ lô
4. Mai rùa
- Vật dụng thiêng cổ bằng kim loại
5. Sỏi, nanh, xương thú cổ xưa
6. Sách cổ
7. Chuông
- Là những đồ vật thiết yếu bên mình của thầy Mo Mường khi thực hiện các nghi lễ. Có thể nói, Mo Mường là nét văn hóa đặc sắc nhất của người Mường vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Trong đời sống sinh hoạt văn hóa, người Mường thường sử dụng Mo để thực hành nghi lễ từ khi sinh ra cho đến lúc mất đi.
tâm linh 14/06/2019 15:4718/06/2019 10:22
23MườngTẩu hút thuốc chạm hình rồngDài: 26,2Ngà voiThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Tẩu hút thuốc của các Lang Mường xưa.
- Được chạm khắc hình rồng từ ngà voi.
- Thể hiện sự giàu có, sang trọng của các Lang Mường
Trang sức, đời sống sinh hoạt 14/06/2019 15:3624/06/2019 16:58
22MườngLịch Đoi (lịch Mường)Dài: 28,1 - Rộng: 1,4Tre, gỗThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Lịch đoi được làm từ 12 thẻ tre tượng trưng cho 12 tháng trong năm, trên mỗi thẻ tre được khắc 30 khấc tượng trưng cho 30 ngày. Sở dĩ gọi là lịch đoi là bởi vì lịch này phân chia ngày tháng trong năm theo sự vận hành của sao đoi, hay còn gọi là sao tua rua. Sao đoi chuyển động nhanh hơn mặt trăng. Vị trí giữa sao đoi và mặt trăng tuỳ theo các tháng trong một năm. Khi sao đoi vượt qua mặt trăng, người Mường Bi gọi đó là ngày đoi vào hay ngày ngậm đoi. Căn cứ vào các ngày đoi vào và sự chuyển dịch của nó mà người ta phân biệt ngày, tháng, trong 1 năm.
- Theo người Mường, Một tháng 30 ngày, tính theo tuần trăng. Đầu tiên trăng mọc tính là cây, đến khi trăng tuần giữa gọi là ngày lồm, đến khi trăng lặn là ngày cối.
- Trên mỗi thẻ tre được khắc 30 vạch, mỗi vạch tượng trưng cho một ngày, có ngày đẹp, có ngày lỗ, ngày cá tương ứng với vạch ngắn, vạch dài, vạch hình mũi tên, vạch có một hoặc hai dấu chấm... Vạch nào hình chữ vê thì gọi là ngày cá, vạch nào có một chấm ở trên thì gọi là ngày tiểu hao, hai chấm thì gọi là ngày hao, vạch hình mũi tên là ngày mưa bão. Số lượng và mật độ của các ngày này thay đổi theo từng tháng. Người Mường dùng lịch Đoi để thực hiện những công việc trong sinh hoạt, tín ngưỡng như xây nhà, làm ăn, ma chay, cưới hỏi...
Đời sống, sinh hoạt, tâm linh 14/06/2019 15:2817/06/2019 14:45
21MườngQuả cònDài: 116,5 (tính cả dây) - Đường kính vuông: 16,7Vải thổ cẩm, bên trong nhồi cỏ vải cũ, hạt bôngThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Được phụ nữ Mường chuẩn bị trước trong các lễ hội có trò chơi ném còn.
- Trò chơi ném còn được tổ chức trên vùng đất bằng phẳng, ở giữa cắm một cây tre dài khoảng 15-20 mét, trên đỉnh cây tre có một vòng tròn, người nam và nữ sẽ đứng đối diện nhau từ tâm vòng tròn. Lượt ném còn được tính là chiến thắng khi một trong hai người ném quả còn bay lọt qua vòng tròn và người còn lại phải bắt được.
- Là trò chơi không thể thiếu trong các nghi lễ cầu mùa của đồng bào Mường nói riêng và nhiều đồng bào bào dân tộc thiểu số Tây Bắc khác. Ném còn mang ý nghĩa của của sự may mắn, tràn đầy sức sống như mùa xuân, sự sinh sôi nảy nở từ tình cảm trai gái.
Đời sống, sinh hoạt, tâm linh 14/06/2019 15:22 
20MườngBẫy gà rừngDài: 40,5 - Đường kính miệng: 13,0Tre, gỗThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Bẫy gà người Mường làm bằng tre, mây, giang rừng.
- Hình ống, đan hai lớp, có hai chân gỗ.
- Khi đặt bẫy, gười Mường đặt vào bẫy một con gà trống mồi, đầu chúc vào trong để dụ gà rừng. Khi nghe tiếng gà mồi gáy, gà rừng sẽ tiếp cận đá gà mồi, như thế sẽ dễ dính vào các thòng lọng đặt xung quanh bẫy.
Công cụ lao động, sản xuất 14/06/2019 15:08 
19MườngTrống đồng Hê Gơ IICao: 46,3 - Đường kính mặt: 70Đồng Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Trống đồng Hê Gơ người Mường sử dụng có 4 loại viết theo thứ tự số La Mã: I, II, III, IV.
- Bề mặt trống khảm nổi 2 con cóc đi di chuyển, 2 cặp cóc đôi đang giao phối, mang ý nghĩa sinh sôi, nảy nở, xua đuổi dịch bệnh, mưa thuận gió hòa...
- Được sử dụng trong các nghi lễ lớn, tâm linh như dịp thăng quan tiến chức, cầu mưa, cầu mùa, tế thần tế đất... Trống đồng Hê Gơ cũng thể hiện quyền lực của chủ nhân nó (trống càng lớn, âm càng vang xa).
Tâm linh 14/06/2019 15:04 
18MườngGiỏ tre có nắp lớnDài: 66,7 - Cao: 58,5 - Rộng: 34,4TreThế kỷ 20Việt Nam, Bảo tàng Di sản văn hóa Mường- Là loại giỏ tre lớn, đựng đồ dùng trong nhà của người Mường.
- Giỏ tre có nắp, gài khóa.
Đời sống, sinh hoạt 14/06/2019 14:55